De basisprincipes van het gehoor

Herinner je je nog de eerste keer dat je naar een bruisende nachtclub ging? En het beste rockconcert dat je ooit hebt gezien? Die geweldige herinneringen blijven voortleven – soms op onverwachte manieren. Het is goed mogelijk dat je oren zich die daverende ervaringen tot op de dag van vandaag ‘herinneren’, want na verloop van tijd kunnen harde geluiden bijdragen aan gehoorverlies. Er zijn natuurlijk ook andere oorzaken, maar langdurige of herhaalde blootstelling aan harde geluiden is een belangrijke factor bij het ontstaan van gehoorverlies.

“De meesten van ons krijgen op een gegeven moment te maken met een vorm van gehoorverlies — een volkomen normale aandoening, en een van de snelst groeiende en meest voorkomende in onze samenleving.”

Waarom zouden we daar aandacht aan besteden? Omdat bewezen is dat gehoorverlies ook bijdraagt aan cognitieve achteruitgang, depressie, valpartijen en zelfs dementie. Tel daar nog eens sociaal isolement, frustratie en problemen op het werk bij op, en je hebt een complex geheel van gevolgen.

Hoewel dit somber klinkt, hoeft het niet zo te zijn, want er zijn dingen die je kunt doen om je gehoor te beschermen en te verbeteren als je last begint te krijgen van gehoorverlies. Het belangrijkste is dat je je kop er niet in steekt! (Hé, zelfs rocksterren en dj’s hebben last van gehoorverlies en velen pakken dat aan met behoorlijk geavanceerde gehoortechnologie.)

Laten we dit eens toelichten met een korte uitleg over hoe het gehoor werkt, hoe het in de loop van de tijd verandert en wat je eraan kunt doen. Bij het gehoor zijn drie belangrijke delen van het oor betrokken. Hier volgt een vereenvoudigde uitleg:

⁠⁠Het vangt geluidsgolven op en stuurt ze via de gehoorgang naar het trommelvlies. Het trommelvlies scheidt het buitenoor van het middenoor. Het trommelvlies laat binnenkomende geluidsgolven trillen en stuurt ze door naar de drie kleinste botjes in je lichaam, die zich in het middenoor bevinden.

⁠⁠Drie kleine botjes versterken de geluidstrillingen en sturen ze door naar het slakkenhuis in het binnenoor. Het slakkenhuis bevat duizenden kleine haarcellen.

De haarcellen buigen mee en zetten de trillingen om in elektrische signalen die de hersenen kunnen interpreteren.

Voor de meeste mensen is gehoorverlies een natuurlijk onderdeel van het ouder worden en treedt het geleidelijk op. Leeftijdsgebonden gehoorverlies is niet hetzelfde als proberen iets of iemand te horen terwijl het volume laag staat: het gaat er meer om dat bepaalde gesproken klanken – zoals s, t, sh en th – moeilijker te verstaan worden. (Wist je dat? Medeklinkers worden op een hogere frequentie uitgesproken dan klinkers, en dat maakt ze moeilijker van elkaar te onderscheiden.) Het gevolg is dat spraak ‘vervaagd’ kan raken.

Gehoorverlies kan ook worden veroorzaakt door oorontstekingen, genetische aandoeningen, letsel en (let op) langdurige blootstelling aan lawaai. Langdurige blootstelling aan geluiden van 90 decibel (dB) en meer beschadigt je gehoor doordat die kleine haarcellen in je binnenoor in feite platgedrukt worden. Ter vergelijking: een rockconcert zit rond de 110 dB, een nachtclub op 120 dB en, voor het geval je erover nadenkt, een raketlanceerplatform op 180 dB.

Blootstelling aan dit soort harde geluiden vermijden is het allerbelangrijkste wat je kunt doen om je gehoor te beschermen. Als dat niet lukt, draag dan goede gehoorbescherming. Of je nu naar een concert gaat of het gras maait, alle hippe jongeren hebben tegenwoordig zonder schroom iets in of op hun oren. Je past er prima bij!

Andere proactieve maatregelen die je kunt nemen om gehoorverlies te beperken, zijn het volume van je hoofdtelefoon oordopjes laag genoeg te houden zodat je de gesprekken om je heen nog steeds kunt horen. Beperk de tijd dat je hoofdtelefoon oordopjes gebruikt en neem regelmatig pauzes op plekken waar veel lawaai is. Het is geen slecht idee om een setje goedkope schuimrubberen oordopjes bij de hand te houden, zodat je die erin kunt doen voor wat bescherming en verlichting als je het lawaai niet kunt vermijden.

Oren zijn echt geweldige staaltjes van anatomisch ontwerp. Ze voeren complexe en veeleisende taken voor ons uit, en we kunnen ze daarvoor bedanken door eenvoudige maatregelen te nemen om ze te beschermen. Geef je oren wat extra aandacht en je zult er op termijn de vruchten van plukken in de vorm van een zo gezond mogelijk gehoor.

Hoe staat het met je gehoor? 
Voor een betere gehoorgezondheid – test je gehoor met de Sennheiser Hearing Test-app.